Aktualności

Z PAŁACU NA PLEBANIĘ

Data publikacji: środa, 07-01-2026

Piec na plebanii w Rychtalu jest niezwyczajny. Jego styl określany jest jako historyzm. Został wykonany w nieznanym warsztacie najprawdopodobniej w 4. ćw. XIX wieku na Śląsku. W karcie ewidencyjnej zabytku sporządzonej 01.11.2009 roku przez mgr Annę Musiał-Gąsiorowską z Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Poznaniu czytamy m. in.: „Piec dwukondygnacyjny, złożony z dolnej kondygnacji, mieszczącej prostokątny otwór paleniska oraz z wysokiej nadstawy. Palenisko, umieszczone tuż nad niskim dwustopniowym cokołem, zdobionym motywem palmet. Otwór zamknięty ozdobnymi ażurowymi drzwiczkami, z trzech stron obramiony pasami plecionkowego ornamentu, po bokach flankowany wysuniętymi do przodu węgarkami. W każdym z węglarków ujęta w arkadowe obramienie, zamknięta wnęka ze stojącą na konsoli figurą męskiej postaci ubranej w renesansowy strój i trzymającej kartusz z owalną tarczą, na której widoczny herb w formie krzyża. (…) Dolna kondygnacja pieca zwieńczona wydatnym gzymsem z motywem wolich oczu. (…). Nadstawa na niskim cokoliku. Narożniki podkreślone rodzajem przerywanego ornamentem wałka. W płycinach bogato ornamentowane kafle z rozetą w środku. Zwieńczenie w formie belkowania z wydatnym gzymsem i półkolistym naczółkiem mieszczącym kartusz z owalną tarczą herbową, okolony liśćmi lauru i zwieńczony koroną. (…). Kafle wielobarwne z białym tłem, na którym elementy w odcieniach różu, złota, brązu i zieleni.

Jak to się stało, że tak okazały piec znalazł się na rychtalskiej plebanii?. Tropy prowadzą do pobliskiego pałacu biskupów wrocławskich w Skoroszowie o którego burzliwych dziejach można przeczytać w dziale: Historia Rychtala w zakładce: Pałac biskupi w Skoroszowie. Nie sposób jednak z całą pewnością określić czasu w którym piec został przeniesiony do Rychtala. Może znalazł się na tutejszej plebanii na początku XX wieku, kiedy w 1904 roku została ona oddana do użytku, gdyż od 1810 roku pałac stał de facto pusty. Być może stało się to jednak dopiero w roku 1935, kiedy Rychtal i okolice znajdowały się już w granicach Rzeczypospolitej a pałac przejęło Ministerstwo Sprawiedliwości, tworząc w nim więzienie.

Ks. Mariusz Białobłocki