MILCZĄCY ŚWIADEK HISTORII
Data publikacji: piątek, 24-04-2026
Rychtalska figura św. Jana Nepomucena została wykuta w piaskowcu w XVIII w., najpewniej w warsztacie śląskim, przez lata towarzyszyła życiu miasteczka. Z czasem jednak jej forma zaczęła zanikać pod kolejnymi warstwami przemalowań, a sam kamień ulegał degradacji i kruszeniu. Trwające przez ponad rok prace konserwatorskie odsłoniły ukrytą historię obiektu. Pod grubymi, nieestetycznymi warstwami farb odkryto wcześniejsze opracowania, w tym białą monochromię pokrywającą liczne ubytki, co wskazuje na jej wtórny charakter. Prawdopodobnie miała ona na celu zamaskowanie zanieczyszczeń i wypłukanej powierzchni kamienia. Na niej, na całej figurze, występowały dwie żółte powłoki, przykryte kolejnymi przemalowaniami, które zatarły finezję opracowania rzeźbiarskiego. Badania petrograficzne wykazały, że rzeźba została wykonana z piaskowca o spoiwie krzemionkowo-ilasto-żelazistym, co czyni materiał podatnym na degradację pod wpływem czynników atmosferycznych. Najbliższe analogie wskazują na piaskowce z obszaru Dolnego Śląska oraz pogranicza polsko-czeskiego, choć nie można wykluczyć pochodzenia surowca z terenów dzisiejszych Niemiec.
Każdy etap prac wymagał dużej precyzji – usunięto przemalowania, wykonano iniekcję spękań, przeprowadzono konsolidację, uzupełniono ubytki, zrekonstruowano detale oraz aureolę. Szczególnej uwagi wymagała ażurowa rokieta. Zabezpieczoną przed działaniem warunków atmosferycznych barokową rzeźbę można ponownie podziwiać w kapliczce przy kościele w Rychtalu, gdzie oczekuje na powrót na swoje pierwotne miejsce na rychtalskim Rynku.
Dr Aleksandra Gralińska-Grubecka
Katedra Konserwacji-Restauracji Architektury i Rzeźby
Centrum Badań i Konserwacji Dziedzictwa Kulturowego UMK
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
Pozostałe aktualności
czwartek 06.08.2026
poniedziałek 06.07.2026
czwartek 04.06.2026
sobota 16.05.2026
sobota 09.05.2026
sobota 02.05.2026
czwartek 30.04.2026
poniedziałek 02.02.2026
niedziela 25.01.2026
środa 07.01.2026
niedziela 04.01.2026
niedziela 04.01.2026




























